40 Derecenin Üzerindeki Hava Kalbi Zorluyor, Sıvı Kaybı Hayati Risk Oluşturabiliyor

Prof. Dr. Fahriye Ağca, yaz aylarında etkisini artıran aşırı sıcakların özellikle kronik hastalığı bulunan bireyler için ciddi sağlık riskleri oluşturduğunu belirterek, sıcak havalarda vücudun dengeyi koruyabilmek için yoğun bir mücadele verdiğini söyledi. Ağca, aşırı sıcakların kalbin iş yükünü artırdığını, tansiyon dengesini bozduğunu ve ileri vakalarda kalp krizi ile ani ölümlere kadar uzanabilen hayati sonuçlara neden olabileceğini ifade etti.

Yaz mevsiminin etkisini giderek artırdığı, hava sıcaklıklarının birçok bölgede 40 derecenin üzerine çıktığı günlerde uzmanlar, özellikle yaşlılar ve kronik hastalığı bulunan vatandaşlar için kritik uyarılarda bulunuyor. Aşırı sıcakların yalnızca günlük yaşamı zorlaştırmadığını, aynı zamanda insan vücudunda önemli fizyolojik değişimlere neden olduğunu belirten Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Fahriye Ağca, sıcak hava dalgalarının kalp ve damar sistemi üzerinde ciddi yük oluşturduğunu söyledi.

Prof. Dr. Ağca, insan vücudunun normal şartlarda yaklaşık 36 ila 37 derece arasında sabit tutulması gereken bir iç sıcaklığa sahip olduğunu belirterek, çevre sıcaklığının bu seviyelerin çok üzerine çıkması halinde organizmanın kendisini koruyabilmek amacıyla çeşitli mekanizmaları devreye soktuğunu ifade etti.

Vücut Isısını Düşürmek İçin İki Temel Mekanizma Devreye Giriyor

Ağca, sıcak havalarda vücudun temel hedefinin iç sıcaklığı fizyolojik sınırlar içerisinde tutabilmek olduğunu belirterek bu süreçte iki önemli savunma mekanizmasının aktif hale geldiğini söyledi.

“Temel olarak iki yolla aslında vücut ısımızı dengede tutmaya çalışıyoruz” diyen Ağca, şu değerlendirmede bulundu:

“Birincisi terleme mekanizmasıdır. Cilt yüzeyinden salgılanan terin buharlaşması sayesinde vücut sıcaklığı düşürülmeye çalışılır. İkinci mekanizma ise solunum hızının artmasıdır. Solunum sıklığı arttığında akciğerlerden sıvı buharlaşması gerçekleşir ve bu da vücudun serinlemesine katkı sağlar.”

Ancak bu doğal savunma mekanizmalarının önemli bir bedeli olduğuna dikkat çeken Ağca, sıcak havalarda kalp ve dolaşım sisteminin daha fazla çalışmak zorunda kaldığını ifade etti.

“Bu süreçte kalbimizin iş yükü belirgin şekilde artıyor. Kalp daha hızlı çalışıyor, nabız yükseliyor ve buna bağlı olarak tansiyon değerlerinde artışlar görülebiliyor. Özellikle kalp hastalarında bu yük ciddi sorunlara yol açabiliyor.”

Aşırı Sıvı Kaybı Kanı Koyulaştırıyor

Uzun süre sıcak ortamda kalınmasının en önemli sonuçlarından birinin dehidrasyon, yani aşırı sıvı kaybı olduğunu belirten Prof. Dr. Ağca, bu durumun yalnızca susuzluk hissiyle sınırlı olmadığını vurguladı.

Vücudun terleme yoluyla önemli miktarda su ve mineral kaybettiğini ifade eden Ağca, yeterli sıvı alınmaması halinde tansiyonun düşebileceğini söyledi.

“Bazı durumlarda aşırı sıvı kaybına bağlı olarak tansiyon düşmesi görülebiliyor. Dehidratasyon dediğimiz bu tablo ilerlediğinde kan hacmi azalıyor ve dolaşım sistemi olumsuz etkileniyor.”

Ağca, sıvı kaybının ilerleyen aşamalarında çok daha ciddi sağlık sorunlarının ortaya çıkabileceğine dikkat çekerek şu uyarılarda bulundu:

“Dehidratasyonun aşırı seviyelere ulaşması halinde kan koyulaşabiliyor. Kanın yoğunluğunun artması pıhtı oluşma riskini yükseltiyor. Bunun yanında kalbin daha yoğun çalışması gerekiyor. Tüm bu süreçler kalp krizi, inme ve ani ölüm gibi hayati sonuçlara kadar ilerleyebiliyor.”

Risk Altındaki Gruplar Daha Dikkatli Olmalı

Prof. Dr. Fahriye Ağca, sıcak hava dalgalarının herkesi etkilediğini ancak bazı bireylerde riskin çok daha yüksek olduğunu belirtti.

Özellikle 65 yaş ve üzerindeki bireylerin sıcak havalara karşı daha hassas olduğunu söyleyen Ağca, şu hasta gruplarının da dikkatli olması gerektiğini ifade etti:

• Hipertansiyon hastaları
• Diyabet hastaları
• Kalp ve damar hastaları
• Beyin damar hastalığı bulunanlar
• Kalp yetmezliği hastaları
• Kronik akciğer hastaları
• Böbrek yetmezliği bulunan bireyler

Bu gruplarda sıcak havanın neden olduğu sıvı kaybının daha ağır sonuçlar doğurabileceğini belirten Ağca, gerekli önlemlerin mutlaka alınması gerektiğini söyledi.

Öğle Saatlerinde Güneş Altında Uzun Süre Kalmayın

Uzmanlar, özellikle güneş ışınlarının dik geldiği saatlerde dışarıda bulunmanın ciddi risk oluşturduğunu vurguluyor.

Prof. Dr. Ağca, öğle saatlerinde doğrudan güneş altında uzun süre kalınmaması gerektiğini belirterek şunları söyledi:

“Güneş ışınlarının en yoğun olduğu saatlerde yarım saatten daha uzun süre güneş altında kalınmaması gerekiyor. Mecbur kalınmadıkça bu saatlerde dışarı çıkılmaması en doğru yaklaşım olacaktır.”

Yaz Aylarında Günlük Sıvı Tüketimi Artırılmalı

Sıcak havalarda en önemli koruyucu önlemlerden birinin yeterli miktarda sıvı tüketmek olduğunu belirten Ağca, yaz aylarında günlük su ihtiyacının arttığını söyledi.

“Yaz aylarında günlük olarak yaklaşık 2,5 ila 3 litre sıvı tüketmemiz gerekiyor. Böylece vücudumuz sıcaklığın olumsuz etkilerine karşı daha dirençli hale geliyor.”

Uzmanlar, yalnızca susandığında değil, gün boyunca düzenli aralıklarla su içmenin de büyük önem taşıdığına dikkat çekiyor.

Açık Renkli ve Pamuklu Kıyafetler Tercih Edilmeli

Koruyucu önlemler arasında doğru kıyafet seçiminin de yer aldığını belirten Prof. Dr. Ağca, sıcak havalarda koyu renkli ve kalın kumaşlardan uzak durulması gerektiğini söyledi.

Ağca, şu önerilerde bulundu:

“Şapka kullanılması, gerektiğinde şemsiye ile güneşten korunulması, açık renkli, ince ve pamuklu kıyafetlerin tercih edilmesi vücudun daha rahat serinlemesine yardımcı oluyor.”

İdrar Söktürücü İlaç Kullanan Hastalara Önemli Uyarı

Kalp yetmezliği ve hipertansiyon tedavisinde kullanılan idrar söktürücü ilaçların yaz aylarında sıvı kaybını artırabileceğine dikkat çeken Prof. Dr. Ağca, bu hastaların mutlaka doktor kontrolünde hareket etmeleri gerektiğini ifade etti.

“İdrar söktürücü kullanan hastalar dehidratasyona daha yatkın oluyor. Yaz aylarında hekimleriyle görüşerek ilaç dozlarının yeniden değerlendirilmesi gerekebilir. Bunun yanında sıvı tüketimlerini artırmaları da büyük önem taşıyor.”

Uzmanlar, vatandaşların kendi başlarına ilaç dozlarını değiştirmemeleri gerektiğini, mutlaka doktor tavsiyesi doğrultusunda hareket etmeleri gerektiğini vurguluyor.

Sıcak Çarpmasının İlk Belirtileri Dikkate Alınmalı

Prof. Dr. Ağca, sıcak çarpmasının ilk belirtilerinin hafife alınmaması gerektiğini belirterek şu semptomlara dikkat çekti:

• Baş ağrısı
• Bulantı
• Halsizlik
• Vücutta aşırı ısı artışı
• Ciltte kızarıklık
• Tansiyon düşüklüğü
• Yoğun susuzluk hissi

Bu belirtilerin görülmesi halinde vakit kaybetmeden serin bir ortama geçilmesi gerektiğini ifade eden Ağca, ilk müdahale konusunda şu önerilerde bulundu:

“Klimalı veya serin bir ortama geçilmeli, gölge tercih edilmeli, bol sıvı tüketilmeli, mümkünse uzanarak ayaklar yukarı kaldırılmalı ve üzerimizdeki kalın kıyafetler çıkarılarak vücut serinletilmeye çalışılmalıdır.”

Bu Belirtiler Görülürse Zaman Kaybetmeden 112 Aranmalı

Uzmanlar, bazı belirtilerin ise acil müdahale gerektirdiğini vurguluyor.

Prof. Dr. Ağca, aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini söyledi:

• Konuşma bozukluğu
• Bilinç bulanıklığı veya bilinç kaybı
• Göğüs ağrısı
• Şiddetli nefes darlığı
• Kol veya bacaklarda güçsüzlük
• Vücudun herhangi bir bölümünde felç benzeri belirtiler

Ağca, “Bu belirtiler ortaya çıktığında mutlaka 112 Acil Çağrı Merkezi aracılığıyla en yakın acil servise başvurulmalıdır. Erken müdahale hayat kurtarıcıdır.” dedi.

Resmî Uyarılar Takip Edilmeli

Prof. Dr. Fahriye Ağca, aşırı sıcakların etkili olduğu dönemlerde vatandaşların yalnızca bireysel önlemlerle yetinmemesi gerektiğini belirterek Sağlık Bakanlığı ile İl Sağlık Müdürlüklerinin yaptığı sıcak hava uyarılarının yakından takip edilmesini önerdi.

Uzmanlar, özellikle önümüzdeki günlerde etkisini artırması beklenen sıcak hava dalgalarında risk grubunda bulunan vatandaşların zorunlu olmadıkça dışarı çıkmamalarını, yeterli sıvı tüketmelerini, serin ortamlarda bulunmalarını ve herhangi bir sağlık belirtisi gelişmesi halinde gecikmeden sağlık kuruluşlarına başvurmalarını tavsiye ediyor.